Wtorek, 17 listopada Imieniny: Elżbieta, Grzegorz, Salomea
Kontakt
Teraz Wtorek, 17 listopada 2026

Jerzy Lewandowicz — adwokat i działacz polityczny

Osobowości Renata Urbańska 3 min czytania

Jerzy Lewandowicz

Jerzy Lewandowicz (15 kwietnia 1898–luty 1973) był polskim adwokatem i działaczem politycznym. Działał na Górnym Śląsku i w Warszawie, przed wojną współpracował z Wojciechem Korfantym, po wojnie kontynuował aktywność w Stronnictwie Pracy.

Dane
Urodzenie15 kwietnia 1898, Łódź
Śmierćluty 1973, Katowice (Murcki)
Zawódadwokat, działacz polityczny
WykształcenieUniwersytet Warszawski; Uniwersytet Poznański
PartiaPolskie Stronnictwo Chrześcijańskiej Demokracji; Stronnictwo Pracy
MałżonkaOtylia z domu Szprot
Miejsce zamieszkaniaul. ks. J. Szafranka 9, Katowice

Jerzy Lewandowicz wywodził się z rodziny mieszczańskiej o silnych tradycjach katolickich. W dorosłym życiu łączył pracę zawodową w zawodzie adwokata z aktywnością polityczną na rzecz chrześcijańskiej demokracji.

Życiorys i wykształcenie

Urodził się w Łodzi jako syn Adama i Stanisławy z domu Weber. W 1918 ukończył Gimnazjum Mikołaja Kopernika w Łodzi, a następnie rozpoczął studia prawnicze na Uniwersytecie Warszawskim. Należał do SKMA "Odrodzenie" i w 1920 przystąpił do Polskiego Stronnictwa Chrześcijańskiej Demokracji.

W 1921 przeniósł się do Poznania i studiował na tamtejszym uniwersytecie. Przez pewien czas pracował jako sekretarz prałata Stanisława Adamskiego. Po ukończeniu studiów w 1922 osiadł w Katowicach i został sekretarzem Wojciecha Korfantego.

Kariera zawodowa przed 1939 roku

W 1924 wszedł w skład zarządu Spółki Wydawniczej "Polonia". W 1927 rozpoczął aplikację w Sądzie Apelacyjnym w Katowicach, a następnie pracował jako sędzia w Sądzie Grodzkim w Mysłowicach. Od 1 lutego 1933 prowadził własną kancelarię adwokacką; pod koniec lat 30. był drugim sekretarzem Okręgowej Rady Adwokackiej w Katowicach i w 1937 wstąpił do Stronnictwa Pracy.

Działalność w czasie II wojny światowej

Na początku wojny opuścił Górny Śląsk i przeprowadził się do Warszawy, gdzie współpracował z podziemnymi strukturami Stronnictwa Pracy oraz z Federacją Organizacji Narodowo-Katolickich "Unia". Z jego inicjatywy powołano konspiracyjne władze wojewódzkie Stronnictwa Pracy dla Śląska z siedzibą w Warszawie. W 1944 mianowano go Delegatem Rządu na Obszar Śląska; planowano jego nominację na wojewodę po wojnie.

Podczas powstania warszawskiego został ranny, choć nie uczestniczył w walkach z bronią w ręku. Po upadku powstania wyjechał do Częstochowy i tam oczekiwał zakończenia działań wojennych.

Działalność po 1945 i represje

W styczniu 1945 wrócił do Katowic i ponownie otworzył kancelarię adwokacką. Próbował reaktywować Stronnictwo Pracy na Śląsku i stanął po stronie konserwatywnych zwolenników Karola Popiela w sporze z prokomunistyczną grupą "Zryw". W lutym 1946 został wybrany prezesem zarządu wojewódzkiego; komuniści uznali ten zjazd za manifestację poglądów prawicowych i 7 marca 1946 aresztował go wraz z siedmioma innymi działaczami.

Po zwolnieniu nie zrezygnował z działalności i w lipcu 1946 ponownie wybrano go na prezesa wojewódzkiego, choć faktyczna struktura stronnictwa się rozpadła. W 1950 został ponownie aresztowany; podczas rewizji znaleziono w jego mieszkaniu tzw. "Instrukcję do zwalczania Służby Bezpieczeństwa" (Akcja B). W lipcu 1951 Wojskowy Sąd Rejonowy skazał go na dwa lata więzienia. Po zwolnieniu w październiku 1952 powrócił do praktyki adwokackiej; 21 maja 1954 otrzymał zezwolenie na wpis na listę adwokatów i pracował w Zespole Adwokackim nr 1 w Katowicach. W 1963 zatarto mu skazanie, a w 1972 przeszedł na emeryturę.

Rodzina i miejsce zamieszkania

Był żonaty z Otylią z domu Szprot, siostrą Elżbiety, żony Wojciecha Korfantego. Miał trzy siostry: Jadwigę, Irenę Łukasiewicz i Halinę Czechowską, oraz dwóch braci, obaj duchownych: Mieczysława (ur. 1886), proboszcza i dziekana w Pabianicach, który zginął w KL Dachau w 1941, oraz Władysława (ur. 1894), marianina, współtwórcę SMA "Odrodzenie", więźnia Pawiaka, zmarłego w 1949.

Mieszkał w kamienicy przy ulicy ks. J. Szafranka 9 w Katowicach; budynek ten później stał się siedzibą Muzeum Historii Katowic. Zmarł w lutym 1973 w Katowicach-Murckach.

Najczęstsze pytania

Kiedy i gdzie urodził się Jerzy Lewandowicz?
Urodził się 15 kwietnia 1898 w Łodzi.
Jaką działalność prowadził po 1945 roku?
Powrócił do Katowic, otworzył kancelarię adwokacką, próbował reaktywować Stronnictwo Pracy i sprzeciwiał się wpływom komunistycznym.
Czy Jerzy Lewandowicz był więziony?
Tak. W 1951 został skazany przez Wojskowy Sąd Rejonowy na dwa lata więzienia; zwolniono go 18 października 1952, a w 1963 zatarto skazanie.
Gdzie mieszkał i kiedy zmarł?
Mieszkał przy ul. ks. J. Szafranka 9 w Katowicach. Zmarł w lutym 1973 w Katowicach (Murcki).

Źródło: Wikipedia (CC BY-SA)

Materiały na portalu są opracowywane przy wsparciu AI.

Renata Urbańska

Nazywam się Renata Urbańska i w redakcji slaskiezpomyslem.com.pl prowadzę dział Informator. Opisuję instytucje i punkty usługowe w Katowicach — od urzędów po placówki zdrowia i szkoły.

Czytaj również