W województwie śląskim urzędujący włodarze rozpoczęli kadencję w 2024 roku, a jej zakończenie przypada w 2029 roku. Zgodnie z obowiązującymi przepisami osoby, które odbyły już dwie kadencje jako wójt, burmistrz lub prezydent miasta, nie będą mogły ponownie kandydować, jeśli prawo nie ulegnie zmianie. Politycy PSL zgłosili projekt nowelizacji mający likwidować to ograniczenie i w związku z tym trwają parlamentarne prace nad jego ostatecznym kształtem.
Co oznacza zasada dwóch kadencji?
Zasada dwóch kadencji ogranicza możliwość sprawowania urzędu wójta, burmistrza lub prezydenta miasta do dwóch kolejnych pięcioletnich kadencji. Ostatnie wybory samorządowe odbyły się 7 kwietnia 2024 roku, a ewentualne dogrywki miały miejsce 21 kwietnia 2024 roku. W praktyce oznacza to, że pełna kadencja obecnych władz obejmuje lata 2024–2029 i to przy jej zakończeniu nastąpi weryfikacja uprawnień do ubiegania się o kolejną reelekcję pod kątem obowiązującego limitu.
Jak przebiegają prace nad zniesieniem ograniczenia?
Projekt zgłoszony przez posłów PSL pojawił się w Sejmie w lipcu 2025 roku i temat wrócił w debacie publicznej we wrześniu 2026 roku. Wicelider PSL, Władysław Kosiniak-Kamysz, podkreślał, że zniesienie ograniczenia ma dać wyborcom pełniejszy wybór osób kierujących gminami i miastami, a także ma wspierać stabilność zarządzania kryzysowego. Po pierwszym czytaniu w Sejmie procedowano nad wnioskiem o odrzucenie projektu; głosowanie nad tym wnioskiem przyniosło rozbieżne wyniki – 201 głosów w jednej pozycji, 213 w drugiej i 4 wstrzymania.
Prace komisji oraz publiczne wysłuchanie odbyły się przed kolejnymi posiedzeniami. Projekt był kierowany ponownie do komisji po drugim czytaniu 8 stycznia 2026 roku i według dostępnych zapisów proceduralnych pozostawał na tym etapie także we wrześniu 2026 roku. Równolegle w Sejmie figuruje senacki projekt oznaczony drukiem nr 2080, co sprawia, że ostateczne rozwiązanie prawne wciąż nie jest przesądzone.
Kogo dotknie obecny stan prawny?
Jeżeli przepisy nie zostaną zmienione przed wyborem, do głosowania w 2029 roku nie będą mogli przystąpić urzędnicy, którzy wcześniej odbyli już dwie kadencje na stanowisku wójta, burmistrza lub prezydenta. Lokalni publicyści i serwisy informacyjne przygotowały zestawienia nazwisk osób, które w regionie śląskim znalazłyby się w tej grupie, lecz ostateczną wykładnię prawa w kontekście indywidualnych przypadków przeprowadzą organy wyborcze i sądy, jeżeli zajdzie taka potrzeba.
Kiedy zapadnie decyzja i jaki będzie następny krok?
Termin kolejnych regularnych wyborów samorządowych to 2029 rok, jednak dokładny dzień głosowania wyznacza Prezes Rady Ministrów po zasięgnięciu opinii Państwowej Komisji Wyborczej. Do czasu uchwalenia zmian zarówno Sejm, jak i ewentualnie Senat mogą kontynuować prace nad projektem, a wynik tych działań przesądzi, czy dwukadencyjność nadal będzie ograniczać możliwość stawania w kolejnej kampanii wyborczej.
Jeżeli projekt PSL zostanie przyjęty, przepis umożliwiający ponowny start urzędników zostanie zniesiony; w przeciwnym wypadku obecne ograniczenie pozostanie obowiązujące.
