Szpital im. Andrzeja Mielęckiego w Katowicach przeprowadza co roku około 170 przeszczepów obejmujących transplantacje nerek i wątroby. Zespół pracuje na dwóch salach operacyjnych, a kierownictwo placówki wymienia zarówno sukcesy kliniczne, jak i ograniczenia infrastrukturalne. W działaniach ośrodka uczestniczą chirurgia transplantacyjna, nefrologia oraz koordynatorzy pobrań narządów.
Ile zabiegów wykonuje i jakie są ich proporcje?
Roczna aktywność obejmuje około 120 przeszczepów nerek oraz około 50 przeszczepień wątroby. Według kierownika oddziału, prof. Roberta Króla, pod względem liczby transplantacji nerek placówka należy do największych w kraju. W transplantacjach wątroby ośrodek zajmuje jedną z czołowych pozycji wśród pięciu aktywnych krajowych ośrodków tej specjalności.
Jak przebiega proces pobrania narządów i ile się czeka?
Procedura rozpoczyna się na oddziale intensywnej terapii, gdzie lekarze przeprowadzają szczegółowe badania w celu stwierdzenia śmierci mózgu lub nieodwracalnego zatrzymania krążenia. Dr Sylwia Sekta, wojewódzka koordynatorka ds. transplantacji, wskazuje że następne etapy obejmują weryfikację braku zgłoszonego sprzeciwu wobec pobrania oraz badania oceniające przydatność narządów do przeszczepienia. W praktyce oczekiwanie na przeszczep nerki wynosi przeciętnie około roku, a na wątrobę około sześciu miesięcy, z tym że czas dopasowuje się do sytuacji medycznej pacjenta i stopnia immunizacji biorcy.
Dlaczego lekarze wyrażają obawy o przyszłość transplantologii?
Na Śląsku rośnie liczba pobrań narządów od zmarłych dawców — wskaźnik zwiększył się z około 12 do blisko 20 dawców na milion mieszkańców w ciągu pięciu lat, podczas gdy w kraju wzrósł z około 13 do 19. Prof. Robert Król ostrzega, że utrzymanie tego potencjału może utrudnić zamykanie oddziałów chirurgii ogólnej. Wskazywane ograniczenia to przede wszystkim obciążenie zespołu operacyjnego i ograniczona liczba sal operacyjnych, co wpływa na zdolność do prowadzenia jednoczesnych procedur.
Przykłady pacjentów leczonych w Katowicach obrazują skalę działalności ośrodka. Marian Wąsiński przeszedł trzecią transplantację nerki w grudniu 2024 roku po wieloletniej dializie i wcześniejszych zabiegach, a Dorota Cipior przeszła trzy transplantacje wątroby, z ostatnim zabiegiem po ciężkim okresie leczenia. 26 października obchodzony jest Dzień Donacji i Transplantacji.
