| Dane podstawowe | |
|---|---|
| Urodzenie | 5 maja 1920, Brzozowice-Kamień |
| Śmierć | 27 stycznia 2020, Świerklaniec |
| Role | konspiratorka; harcerka; więźniarka KL Ravensbrück |
| Życie zawodowe i działalność | |
| Praca przed wojną | magistrat Tarnowskie Góry; wydział opieki społecznej w Bielsku-Białej |
| Po wojnie | kierowniczka domu wczasowego dla byłych więźniów, Kudowa-Zdrój; potem Świerklaniec |
| Aresztowanie i obóz | |
| Aresztowanie | jesień 1941, razem z siostrą Apolonią |
| Więzienie | Mysłowice, następnie KL Ravensbrück |
| Numer obozowy | 11517 |
| Odznaczenia | |
| Ordery i medale | Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski; Medal Zwycięstwa i Wolności 1945 |
Maria Franiel-Kozieł działała w konspiracji od końca 1939 roku i była zaangażowana w harcerską działalność w warunkach okupacji. W czasie wojny trafiła do więzienia i następnie do niemieckiego obozu, gdzie pracowała i organizowała pomoc dla współwięźniarek.
Jak wyglądały jej początki i działalność przed aresztowaniem?
Była córką Franciszka Franiela, uczestnika powstań śląskich. Zatrudniona była w magistracie w Tarnowskich Górach, a następnie ukończyła kurs opieki społecznej w Cieszynie. Od maja 1939 roku pracowała w wydziale opieki społecznej w Bielsku-Białej. Pod koniec 1939 roku złożyła przysięgę POP i rozpoczęła udział w działalności konspiracyjnej.
Co wydarzyło się po aresztowaniu i jak wyglądał pobyt w obozie?
Jesienią 1941 roku gestapo aresztowało ją wraz z młodszą siostrą Apolonią. Trafiły do więzienia w Mysłowicach. W wyniku procesu obie skazano na karę dożywotniego pozbawienia wolności i jako więźniarki polityczne przewieziono je do obozu KL Ravensbrück.
W obozie Maria otrzymała numer obozowy 11517. Siostry pracowały w obozowej szwalni. Równocześnie angażowały się w tajne nauczanie oraz niosły pomoc innym więźniarkom. Obie przetrwały i dożyły wyzwolenia obozu przez Armię Czerwoną.
Jak wyglądało jej życie po wojnie?
Od maja 1946 roku Maria brała udział w pielgrzymkach na Jasną Górę razem z harcerkami „Murów”, które w Ravensbrück tworzyły tajną organizację harcerską. W 1947 roku osiedliła się w Kudowie-Zdroju i pracowała jako kierowniczka domu wczasowego przeznaczonego dla byłych więźniów. Później zamieszkała w Świerklańcu.
Jakie otrzymała odznaczenia?
Otrzymała Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski oraz Medal Zwycięstwa i Wolności 1945. Odznaczenia te przypisują jej udział w działalności konspiracyjnej i zasługi wynikające z doświadczeń wojennych.
