W województwie śląskim pierwsze dni obowiązywania nowych standardów żywienia szkolnego przyniosły obserwacje dotyczące reakcji uczniów na częstsze pojawianie się roślin strączkowych w jadłospisach. Rozporządzenie Ministra Zdrowia z 16 lutego 2026 r. zaczęło obowiązywać 1 września 2026 r., a jego założenia wdrażają stołówki, sklepiki i automaty na terenie placówek oświatowych.
Jakie wymogi wprowadza nowe rozporządzenie?
Rozporządzenie określa między innymi, że w tygodniowym jadłospisie musi znaleźć się co najmniej jedna potrawa roślinna przygotowana na bazie nasion roślin strączkowych. Dokument nakłada też obowiązek większego udziału warzyw i produktów pełnoziarnistych, ograniczenia smażenia do maksymalnie dwóch potraw w tygodniu oraz przygotowywania co najmniej dwóch zup na wywarach warzywnych. W sklepikach szkolnych i automatach wprowadzono katalog dopuszczalnych grup produktów oraz limity zawartości cukru, tłuszczu i soli. Rozporządzenie zostało opublikowane w Dzienniku Ustaw jako poz. 197.
Co dzieje się w stołówkach i jak reagują uczniowie?
Przykładowe jadłospisy pokazują różne sposoby wprowadzania strączków — od dań takich jak klopsy z ciecierzycy po mieszanki z ryżem i warzywami. Matka z jednej ze śląskich szkół opisała sytuację, w której z 22-osobowej klasy obiad z dodatkiem ciecierzycy i fasoli spróbowały cztery osoby, a większość dzieci nie wzięła talerzy. W relacjach rodziców i przedstawicieli placówek pojawiają się uwagi dotyczące zapachu, wyglądu i konsystencji nowych potraw oraz selektywności żywieniowej części uczniów.
Jakie kroki przewidują instytucje i kto nadzoruje wdrożenie?
Państwowa Inspekcja Sanitarna sprawuje nadzór nad żywieniem w placówkach oświatowych, a Główny Inspektorat Sanitarny prowadzi działania informacyjne i edukacyjne wspierające szkoły. Poseł Marcin Józefaciuk wskazał na potrzebę praktycznych szkoleń dla pracowników stołówek, wsparcia dietetyków oraz jasnej interpretacji przepisów. Rozporządzenie przewiduje też, że jeśli obiad zawiera mięso lub rybę, placówka powinna zapewnić alternatywę roślinną dla osób niespożywających produktów odzwierzęcych.
Niektóre szkoły sięgają po rozwiązania, które zmniejszają opór uczniów — np. włączanie strączków do form znanych dzieciom, takich jak pulpeciki czy sosy do makaronu. Decyzje dotyczące konkretnych receptur i sposobu serwowania leżą po stronie kuchni szkolnej lub firmy cateringowej, przy zachowaniu wymogów rozporządzenia.
Rodzice i placówki zgłaszają, że proces adaptacji może wymagać czasu — zarówno na dopracowanie przepisów, jak i na edukację żywieniową uczniów. Rozporządzenie weszło w życie 1 września 2026 r.; jego tekst znajduje się w Dzienniku Ustaw, poz. 197.
