| Dane osobowe | |
|---|---|
| Imię i nazwisko | Alina Kowalska |
| Urodzenie | 19 sierpnia 1932, Czeladź |
| Zgon | 3 stycznia 2001, Czeladź |
| Wykształcenie | |
| Magister | Uniwersytet Jagielloński, 1955 |
| Doktor | Uniwersytet Jagielloński, 1964 |
| Habilitacja | Uniwersytet Wrocławski, 1976 |
| Kariera | |
| Afiliacja | Uniwersytet Śląski w Katowicach |
| Stopień | Profesor zwyczajny (1997) |
| Obszary badań | |
| Specjalność | Historia języka polskiego, śląskoznawstwo |
Alina Kowalska była językoznawczynią wyszkoloną w krakowskiej szkole językoznawczej. Zasłynęła jako badaczka dziejów polszczyzny i regionalnych odmian języka na Górnym Śląsku oraz jako długoletnia nauczycielka akademicka Uniwersytetu Śląskiego.
Życiorys i wykształcenie
Urodziła się w 1932 roku w Czeladzi jako córka Stanisława i Stanisławy z Paluchów. W 1950 ukończyła Liceum Ogólnokształcące im. Emilii Plater w Sosnowcu na wydziale humanistycznym. Studia polonistyczne odbyła na Wydziale Filologicznym Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie; pracę magisterską o języku Piotra Kochanowskiego obroniła w 1955 pod kierunkiem prof. Witolda Taszyckiego.
Stopień doktora nauk humanistycznych uzyskała w 1964 na Uniwersytecie Jagiellońskim na podstawie pracy o języku polskich tekstów w księgach miejskich Tarnowskich Gór z II połowy XVI wieku. Habilitację zdobyła w 1976 na Uniwersytecie Wrocławskim na podstawie monografii dotyczącej ewolucji analitycznych form czasownikowych z imiesłowem na „-ł” w języku polskim.
Kariera akademicka i pełnione funkcje
Od 1955 była związana zawodowo z uczelnią w Katowicach, która od 1968 działała jako Uniwersytet Śląski. Zaczynała jako asystentka na godzinach zleconych, potem pracowała w Katedrze Języka Polskiego i jej kolejnych wydziałowych strukturach. Awansowała kolejno na stanowiska asystenta, starszego asystenta, adiunkta, docenta (1977), profesora nadzwyczajnego (1988) i profesora zwyczajnego (1997).
Na Wydziale Filologicznym Uniwersytetu Śląskiego pełniła funkcje administracyjne i kierownicze: była prodziekanem do spraw studenckich w latach 1986–1987, wicedyrektorem Instytutu Języka Polskiego w latach 1978–1981 i 1987–1989, dyrektorem Instytutu w latach 1989–1991 oraz kierownikiem Zakładu Historii Języka Polskiego od 1991. Przez pewien czas pracowała również jako nauczyciel w Technikum Rachunkowości w Dąbrowie Górniczej (1955–1957).
Badania, kierunki i dorobek naukowy
Jako badaczka koncentrowała się na historycznojęzykowych studiach polszczyzny, ze szczególnym uwzględnieniem fleksji nominalnej i werbalnej. Analizowała m.in. kształtowanie się odmiany rzeczowników i zaimków, rozwój form czasowych i trybów oraz język Piotra Kochanowskiego. W badaniach stosowała metody statystyczne i szeroko wykorzystywała archiwalia.
W Katowicach i Sosnowcu zapoczątkowała i rozwijała ośrodek badań śląskoznawczych. Badała historię języka polskiego na Górnym Śląsku w okresach habsburskim i pruskim oraz język piśmiennictwa popularnonaukowego i literackiego do 1922 roku. Była promotorem dwóch doktoratów o tematyce śląskoznawczej oraz opiekunem wielu prac magisterskich.
Wybrane publikacje i edycje źródeł
Była autorką monografii i edycji źródeł, między innymi: Język polski w szesnastowiecznych księgach miejskich Tarnowskich Gór (1970), Ewolucja analitycznych form czasownikowych z imiesłowem na „-ł” (1976) oraz Dzieje języka polskiego na Górnym Śląsku w okresie habsburskim (1526–1742) (1986). Redagowała i współredagowała tomy studiów historycznojęzykowych oraz przygotowała edycje źródeł, m.in. akt miejskich Tarnowskich Gór i protokolarz Mysłowic.
W dorobku naukowym miała 94 publikacje, współredakcję 6 tomów zbiorowych, dwa skrypty uniwersyteckie oraz pośmiertnie opublikowane zbiory przedruków swoich prac. Zmarła 3 stycznia 2001; pochowano ją na cmentarzu parafialnym przy ul. Nowopogońskiej w Czeladzi.
