środa, 14 października Imieniny: Dominik, Alan, Kalist
Kontakt
Teraz środa, 14 października 2026

Karl Gratza — niemiecki duchowny i poseł

Osobowości Renata Urbańska 3 min czytania

Karl Gratza

Karl Gratza (ur. 27 maja 1820 w Tworkowie, zm. 29 czerwca 1876 w Jemielnicy) był niemieckim kapłanem rzymskokatolickim i deputowanym do Reichstagu. Pełnił funkcje duszpasterskie na Górnym Śląsku i działał w strukturach Niemieckiej Partii Centrum.

Dane osobowe
Imię i nazwiskoKarl Gratza (Carl Gratza)
Urodzenie27 maja 1820, Tworków
Śmierć29 czerwca 1876, Jemielnica
Zawód / rola
Zawódduchowny katolicki
Funkcja politycznaposeł do Reichstagu
Posługa duszpasterska
Święcenia3 sierpnia 1845, Wrocław
ParafieStrzelce Wielkie, Koźle, Łubowice, Skorogoszcz, Jemielnica
Działalność polityczna
PartiaNiemiecka Partia Centrum
MandatReichstag (wybory uzupełniające 24 września 1875)

Karl Gratza był duchownym diecezji wrocławskiej, który przez większą część życia działał na Górnym Śląsku. Zyskał rozpoznawalność jako proboszcz Jemielnicy i jako przedstawiciel Niemieckiej Partii Centrum w Reichstagu.

Życiorys i posługa duszpasterska

Karl Gratza przyjął święcenia kapłańskie 3 sierpnia 1845 roku w kolegiacie Świętego Krzyża i św. Bartłomieja we Wrocławiu. Pierwsze miejsce pracy stanowiła parafia w Strzelcach Wielkich, gdzie od 11 grudnia 1845 pełnił obowiązki wikarego.

W latach 1847–1853 Gratza pracował kolejno w Koźlu — najpierw jako wikariusz od 1 lutego 1847, później jako wikariusz powiatowy — a następnie objął administrację parafii w Łubowicach od 3 listopada 1847. 15 listopada 1853 został administratorem parafii w Skorogoszczy, a od 26 września 1865 służył jako administrator parafii w Jemielnicy.

18 września 1869 awansowano go na proboszcza Jemielnicy. W październiku 1872, działając z upoważnienia księcia-biskupa wrocławskiego Heinricha Förstera, doprowadził do powrotu do Kościoła rzymskokatolickiego miejscowości Zawada Książęca, Łęg i Ciechowice, które od listopada 1871 pozostawały pod wpływem starokatolickiego kaznodziei Pawła Kamińskiego.

Działalność polityczna i wybory

Pierwszą próbę zaangażowania politycznego Gratza podjął 12 lutego 1867, kiedy kandydował bez powodzenia do Parlamentu Ustawodawczego Związku Północnoniemieckiego z okręgu Strzelce Wielkie–Koźle z ramienia klerykałów. Po zjednoczeniu Niemiec w 1871 współpracował z hrabią Franzem von Ballestremem przy tworzeniu regionalnych struktur Niemieckiej Partii Centrum na Górnym Śląsku, partii zrzeszającej katolików sprzeciwiających się polityce Kulturkampfu.

23 kwietnia 1874 bezskutecznie kandydował w wyborach uzupełniających do pruskiego Landtagu w okręgu Strzelce Wielkie–Lubliniec, przegrywając z Carlem Bischoffem. W wyborach uzupełniających do Reichstagu z 24 września 1875 został wybrany posłem z listy Centrum z okręgu Strzelce Wielkie–Koźle, zastępując księcia Hugona zu Hohenlohe-Öhringen, którego mandat unieważniono 21 stycznia 1875. Po śmierci Gratzy przeprowadzono wybory uzupełniające 19 września 1876, które wygrał dr Adolph Franz.

Najczęstsze pytania

Kiedy i gdzie urodził się Karl Gratza?
Karl Gratza urodził się 27 maja 1820 roku w Tworkowie.
Jakie stanowiska pełnił Gratza w służbie kościelnej?
Był wikarym i administratorem parafii m.in. w Strzelcach Wielkich, Koźlu, Łubowicach i Skorogoszczy, a od 18 września 1869 pełnił funkcję proboszcza w Jemielnicy.
W jakiej partii politycznej działał Karl Gratza?
Gratza działał w Niemieckiej Partii Centrum, która skupiała katolików sprzeciwiających się polityce Kulturkampfu.
Kiedy został wybrany do Reichstagu i kto go zastąpił po śmierci?
Został wybrany do Reichstagu w wyborach uzupełniających 24 września 1875; po jego śmierci mandat objął dr Adolph Franz po wyborach 19 września 1876.

Źródło: Wikipedia (CC BY-SA)

Materiały na portalu są opracowywane przy wsparciu AI.

Renata Urbańska

Nazywam się Renata Urbańska i w redakcji slaskiezpomyslem.com.pl prowadzę dział Informator. Opisuję instytucje i punkty usługowe w Katowicach — od urzędów po placówki zdrowia i szkoły.

Czytaj również