27 września 2026 roku Lublin gościł krajowy finał akcji „Cała Polska na kajaki”. W wydarzeniu nad Zalewem Zemborzyckim i na Bystrzycy wzięło udział około 80 wolontariuszy, którzy pracowali na wodzie i wzdłuż linii brzegowej. Tegoroczna edycja objęła działania we wszystkich 16 województwach, a ogólnopolski bilans to prawie 5 ton zebranych odpadów z 29 akcji.
Ile odpadów zebrano i jak wyglądał finał w Lublinie?
W ciągu września organizatorzy przeprowadzili 29 spływów i akcji brzegowych, podczas których uczestniczyło ponad 540 wolontariuszy w całym kraju. Lubelski finał zgromadził 80 osób – rodziny, studentów i doświadczonych kajakarzy. W Lublinie zebrano 28 worków śmieci oraz kilka większych przedmiotów, które przekazano do punktu zbiórki odpadów.
Finałowy program zaczynał się rejestracją w Marinie nad Zalewem Zemborzyckim (ul. Krężnicka 6A) i odprawą, a start spływu przewidziano na godzinę 11:45. Organizatorzy wydawali pakiety wolontariusza z workami i rękawicami, udostępniali kajaki na czas akcji oraz zapewniali ciepły posiłek po zakończeniu sprzątania.
Jakie przedmioty wyłowiono z rzek i gdzie?
W całej Polsce wolontariusze natrafiali na różne nietypowe znaleziska. W akcjach regionalnych pojawiały się między innymi: opony — także bardzo duża opona od traktora z Sanu, dziecięcy rowerek, klapki, piłka, ramy okienne, znak drogowy oraz dziecięcy konik na biegunach. W Lublinie podczas finału odnaleziono m.in. matę do masażu, koło od wózka, ciśnieniomierz i elektryczną maszynkę do golenia.
W jednym z najbardziej zaskakujących przypadków wolontariusze wyciągnęli z szuwarów separator drogowy o znacznych gabarytach i przetransportowali go drogą wodną do miejsca zbiórki. Przykłady te ilustrują skale zanieczyszczeń i trudność dostępu do niektórych przedmiotów zalegających w korytach rzek.
Dlaczego akcja łączy sport z ochroną środowiska?
Organizatorzy, Fundacja Czysta Rzeka i lokalne sztaby, podkreślają, że projekt łączy promocję kajakarstwa z realnym działaniem na rzecz czystości rzek. W 2025 roku pierwsza jesienna edycja zgromadziła blisko 300 uczestników i 4,5 tony odpadów, co zachęciło do rozszerzenia działań na cały kraj w 2026 roku.
Szerszy kontekst pokazuje również raport EKObarometr 2026, współtworzony z udziałem Fundacji Czysta Rzeka. Badanie wskazuje na mieszane nastawienie społeczne wobec systemu kaucyjnego — 54% deklaruje, że zabierze pustą butelkę do domu, 28% wyrzuci ją do kosza na odpady segregowane, a 10% liczy na to, że ktoś inny zabierze butelkę dla kaucji. Raport podaje także, że około 11% osób zaczęło zbierać butelki z ziemi ze względu na wartość kaucji, a trudności logistyczne i awarie automatów zniechęcają inne grupy respondentów.
Jak przebiegały regaty i nagrody?
W ramach lubelskiego finału odbyły się regaty kajakowe w kategoriach rodzinnej i open. Łączna pula nagród wyniosła 5000 zł, w tym 1000 zł dla zwycięskiej załogi w kategorii rodzinnej oraz po 500 zł dla najszybszych zawodników w kategorii Open (kobieta i mężczyzna). Każdy uczestnik, który wystartował w regatach, otrzymał nagrodę rzeczową.
Operacja Czysta Rzeka działa od ośmiu lat. Dotychczas mobilizowała 138 192 uczestników i usunęła z rzek, lasów oraz terenów zielonych łącznie 2837 ton odpadów.
