Piątek, 6 listopada Imieniny: Leonard, Feliks, Ziemowit
Kontakt
Teraz Piątek, 6 listopada 2026

Karol Koziołek — ksiądz i działacz narodowy na Śląsku Opolskim

Osobowości Renata Urbańska 3 min czytania

Karol Koziołek
Fot. Unknown authorUnknown author · „Karol Koziolek” · licencja Public domain · Wikimedia Commons · zdjęcie przeskalowane, kadr dopasowany do formatu strony.

Karol Koziołek (1 marca 1856–8 grudnia 1938) był polskim księdzem katolickim i działaczem narodowym na Śląsku Opolskim. Był prezesem I Dzielnicy Związku Polaków w Niemczech i posłem do Sejmiku Opolskiego w latach 1928–1932.

Dane
Urodzenie1 marca 1856, Otmęt
Śmierć8 grudnia 1938, Otmęt
Zawódksiądz katolicki, działacz narodowy
Wykształcenie i wczesna działalność
NaukaGimnazjum w Opolu; studia teologii i filozofii we Wrocławiu; seminarium w Ratyzbonie
InicjatywyZałożyciel Towarzystwa Studentów Górnoślązaków (Wrocław, 1880)
Funkcje i praca duszpasterska
ProbostwoWola (1890); Grabina k. Prudnika (1897–1934)
Działalność społecznaOpieka nad polską szkołą w Grabinie; msze w języku polskim
Działalność polityczna
PartiaPolsko-Katolicka Partia Ludowa (współzałożyciel)
MandatyPoseł do Sejmiku Rejencji Opolskiej 1928–1932
OrganizacjaPrezes I Dzielnicy ZPwN (1930–1935), prezes honorowy od 5 lutego 1936

Karol Koziołek uczył się w opolskim gimnazjum od 1868 do 1877, a następnie kontynuował edukację we Wrocławiu na studiach teologii i filozofii. W 1880 roku założył tam Towarzystwo Studentów Górnoślązaków. W 1882 podjął naukę w seminarium duchownym w Ratyzbonie, a rok później przyjął święcenia kapłańskie.

Jak wyglądała posługa duszpasterska Koziołka?

W 1890 otrzymał probostwo we Woli, a od 1897 do 1934 zarządzał parafią w Grabinie koło Prudnika. W Grabinie opiekował się polską szkołą mniejszościową i odprawiał msze wyłącznie w języku polskim. Do jego wypowiedzi należało stwierdzenie:

„Nie przystoi Polakowi mówić źle po polsku, bo przecież my tu na Śląsku jesteśmy takimi samymi Polakami co nasi bracia w Polsce”.

W okresie plebiscytowym zabiegał o przyłączenie całego powiatu prudnickiego do obszaru plebiscytowego. Po podziale Śląska w 1922 pozostał w zachodniej części regionu i kontynuował działalność duszpasterską oraz społeczną.

Jaką pełnił rolę polityczną i w organizacjach polskich?

Po 1922 współzakładał Polsko-Katolicką Partię Ludową. Z jej list w 1928 został wybrany jednym z trzech polskich posłów do sejmiku rejencji opolskiej; mandat sprawował do 1932 roku. W 1931 zainicjował petycję do kanclerza Brüninga w obronie praw polskich Ślązaków w prowincji opolskiej.

W latach 1930–1935 pełnił funkcję prezesa I Dzielnicy Związku Polaków w Niemczech. 5 lutego 1936 wybrano go honorowym prezesem tej dzielnicy. W 1934 przeszedł na emeryturę i resztę życia spędził w rodzinnym Otmęcie.

W jaki sposób upamiętniono Karola Koziołka?

Karol Koziołek został upamiętniony na tablicy na Głazie w Prudniku, dedykowanej nauczycielom walczącym o polskość Ziemi Prudnickiej. W Prudniku jest także patronem ulicy na Jasionowym Wzgórzu.

Jego imię noszą ulice w Otmęcie, w prawobrzeżnej części Krapkowic oraz w zabrzańskiej dzielnicy Biskupice.

Pochowany został 13 grudnia 1938 w Otmęcie.

Najczęstsze pytania

Kiedy urodził się i zmarł Karol Koziołek?
Urodził się 1 marca 1856 w Otmęcie. Zmarł 8 grudnia 1938 w Otmęcie.
Gdzie pełnił posługę duszpasterską przez większość życia?
Od 1897 do 1934 był proboszczem parafii w Grabinie koło Prudnika.
Jakie funkcje polityczne pełnił Koziołek?
Był współzałożycielem Polsko-Katolickiej Partii Ludowej, posłem do Sejmiku Rejencji Opolskiej w latach 1928–1932 oraz prezesem I Dzielnicy ZPwN (1930–1935).

Źródło: Wikipedia (CC BY-SA)

Materiały na portalu są opracowywane przy wsparciu AI.

Renata Urbańska

Nazywam się Renata Urbańska i w redakcji slaskiezpomyslem.com.pl prowadzę dział Informator. Opisuję instytucje i punkty usługowe w Katowicach — od urzędów po placówki zdrowia i szkoły.

Czytaj również