| Dane podstawowe | |
|---|---|
| Imię i nazwisko | Nicolaus Henel von Hennenfeld (Mikołaj Henel) |
| Urodzony | 11 stycznia 1582, Prudnik |
| Zmarł | 23 lipca 1656, Wrocław |
| Zawód | regionalista, syndyk, biograf, kronikarz, historyk |
| Wykształcenie | |
| Studia | Leipzig, Jena, Orlean |
| Stopień | Doktor obojga praw (U.I.D.), 4 września 1610 |
| Stanowiska i funkcje | |
| Praktyka | Adwokat w Prudniku |
| Urząd | pisarz ziemski w księstwie ziębickim; syndyk Ząbkowic Śląskich; radca książęcy; kanclerz i syndyk Wrocławia |
| Nobilitacja | 30 maja 1642 — von Hennenfeld, szlachcic czeski |
| Najważniejsze dzieła | |
| Dzieła | Silesiographia, Breslographia, Silesia Togata (rękopis) |
Nicolaus Henel von Hennenfeld był autorem kompendiów o Śląsku i biografii regionu pisanych po łacinie. W swoich opracowaniach łączył opis geograficzny, historyczny i biograficzny; wiele rękopisów i wydanych pośmiertnie tomów przyczyniło się do rozwoju badań nad historią Śląska.
Życiorys i wykształcenie
Nikolaus Henel urodził się 11 stycznia 1582 w Prudniku jako jedenaste dziecko Stefana Heneliusa, miejscowego kaznodziei i pastora, oraz Anny Kühne. Nauki pobierał w gimnazjach w Prudniku, Opawie i we Wrocławiu; kształcił się w klasycznym programie z silnym naciskiem na łacinę i grekę. W 1599 zapisał się na uniwersytet w Lipsku, potem kontynuował studia w Jenie, gdzie porzucił zamiar studiowania medycyny na rzecz prawa.
Świadomie przygotowywał się do doktoratu na wydziale prawa w Orleanie. Doktorat uzyskał 4 września 1610 i odtąd używał skrótu U.I.D., oznaczającego doktora obojga praw. Po obronie rozwijał działalność pisarską i prawniczą, łącząc praktykę z pracą badawczą nad historią i topografią Śląska.
Kariera zawodowa i stanowiska publiczne
W 1613 Henel rozpoczął praktykę adwokacką, a w 1618 przyjął posadę pisarza ziemskiego i syndyka Ząbkowic Śląskich z pensją 300 talarów. W Ząbkowicach kupił dom i ożenił się z Anną Partisch; po zmianie wyznaniowej miasta w 1632 powrócił z rodziną do Wrocławia. We Wrocławiu pełnił funkcje radcy książęcego, a od 1639 został kanclerzem i syndykiem miejskim; przez pewien czas był też protosyndykiem.
W 1642 został członkiem cesarskiej rady obwodu ząbkowickiego, a 30 maja tego roku nobilitowano go dziedzicznym tytułem von Hennenfeld. W kolejnych latach powiększał majątek — w 1651 nabył Kurtwitz, a później Olbendorf i Grünheide. 22 września 1653 otrzymał tytuł nadwornego palatyna. Funkcję syndyka sprawował aż do śmierci w 1656 roku.
Dzieła i wkład w historiografię śląską
Henel zasłynął przede wszystkim z prac o Śląsku pisanych po łacinie. W 1613 opublikował Silesiographię i Breslographię — kompendium obejmujące pochodzenie nazw, podział geograficzny, przyrodę, historię, władców i ustrój regionu oraz opis Wrocławia. Rękopis Silesia Togata zawierał około 600 biografii śląskich humanistów i uczonych.
Po śmierci Henela Michael Joseph Fibiger zebrał i rozszerzył jego pisma, wydając w 1704 r. Silesiographia renovata w dwóch tomach. Z rękopisów Henela powstały także późniejsze edycje i przekłady — między innymi Annales Silesiae (Lipsk 1730) oraz Chronico Ducatus Monsterbergensis et Territorii Francosteinensis zamieszczone w Silesiacarum rerum Scriptores (Lipsk 1730). Krytycy i historycy podkreślali znaczenie jego prac jako wczesnej, metodycznej próby opisu Śląska.
Rodzina i ostatnie lata
Nikolaus Henel był dwukrotnie żonaty. Pierwszym związkiem była ślubna z Anna Partisch zawarta 8 października 1619; Anna zmarła 8 stycznia 1641. Drugą żoną została Kunegunda Jessinsky von Groß-Jessen, poślubiona 14 lipca 1643; pochodziła z rodziny związanej z wrocławskim magistratem.
Henel miał jednego syna, Christiana Friedricha, urodzonego w 1621 roku. Syn ten miał dwie córki oraz syna, który zmarł w wieku dwóch lat; męska linia rodu wymarła w 1682 roku. Nikolaus Henel często chorował; zmarł 23 lipca 1656 we Wrocławiu. Po jego śmierci przyjaciele opublikowali zbiór wierszy łacińskich i niemieckich poświęconych pamięci badacza.
