środa, 7 października Imieniny: Maria, Marek, Mirella
Kontakt
Teraz środa, 7 października 2026

Tadeusz Jedynak — polityk i działacz związkowy

Osobowości Renata Urbańska 3 min czytania

Tadeusz Jedynak (związkowiec)
Fot. Śląskie Centrum Wolności i Solidarności · „Tadeusz Jedynak” · licencja CC BY 3.0 · Wikimedia Commons · zdjęcie przeskalowane, kadr dopasowany do formatu strony.

Tadeusz Janusz Jedynak był polskim działaczem związkowym i opozycjonistą w okresie PRL; pełnił funkcję posła I i II kadencji.

Dane osobowe
Imię i nazwiskoTadeusz Janusz Jedynak
Data urodzenia16 kwietnia 1949
Miejsce urodzeniaNiesadna
Data śmierci31 maja 2017
Miejsce śmierciSosnowiec
Zawód / rolaPolityk, działacz związkowy, opozycjonista
Edukacja
WykształcenieTechnikum Budowlane w Płocku (1970)
Działalność związkowa i represje
SolidarnośćWiceprzewodniczący Międzyzakładowego Komitetu Strajkowego; lider śląskiej "Solidarności"
Internowania i aresztowaniaInternowany 13 XII 1981–23 XII 1982; aresztowany czerwcu 1985, zwolniony wrzesień 1986
Kariera polityczna
MandatyPoseł na Sejm I i II kadencji
Przynależność wyborczaLista NSZZ "Solidarność" (I kadencja), Unia Pracy (II kadencja)
Odznaczenia
OrderyKrzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski (1988), Krzyż Komandorski OOP (2006), Krzyż Wolności i Solidarności (2015)

Tadeusz Janusz Jedynak był jednym z liderów śląskiego ruchu związkowego w 1980 roku oraz posłem pierwszych dwóch kadencji po przemianach ustrojowych.

Życiorys i działalność związkowa

Urodził się 16 kwietnia 1949 roku w Niesadnej, syn Tadeusza i Stefanii. W 1970 ukończył Technikum Budowlane w Płocku. W latach 1972–1981 pracował w Kopalni Węgla Kamiennego "Manifest Lipcowy" w Jastrzębiu-Zdroju, gdzie zaangażował się w organizowanie strajków i prac międzyzakładowych struktur opozycji związkowej.

W 1980 pełnił funkcję wiceprzewodniczącego Międzyzakładowego Komitetu Strajkowego i stał się jednym z liderów regionalnej "Solidarności". Po wprowadzeniu stanu wojennego został internowany od 13 grudnia 1981 do 23 grudnia 1982. Po zwolnieniu kontynuował działalność w podziemiu, kierował regionem śląsko-dąbrowskim i zasiadał w Tymczasowej Komisji Koordynacyjnej. W czerwcu 1985 został ponownie aresztowany; objęła go amnestia we wrześniu 1986.

Kariera polityczna i późniejsze lata

Po transformacji ustrojowej sprawował mandat posła I kadencji z listy NSZZ "Solidarność" oraz II kadencji z listy Unii Pracy. W Sejmie zasiadał m.in. w Komisji Administracji i Spraw Wewnętrznych. Po 1998 pracował w różnych spółkach, a od 2003 prowadził wraz z żoną działalność gospodarczą.

W wyborach parlamentarnych podejmował też nieudane próby powrotu do parlamentu: w 2001 kandydował do Senatu z ramienia KWW Od Raciborza do Mikołowa, w 2007 startował do Sejmu z listy Platformy Obywatelskiej w okręgu rybnickim, a w 2011 ubiegał się o mandat senatora z ramienia PSL, zajmując 7. miejsce spośród ośmiu kandydatów.

Odznaczenia i upamiętnienie

Za działalność opozycyjną i społeczną otrzymał kilka odznaczeń: w 1988 nadano mu Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski przyznany przez prezydenta RP na uchodźstwie, w 2006 otrzymał Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski, a w 2015 Krzyż Wolności i Solidarności. Zmarł 31 maja 2017 w Sosnowcu i został pochowany na cmentarzu parafialnym w Żorach.

Publikacje o osobie

Jest bohaterem książki Jarosława Józefa Szczepańskiego pt. O strajku, "Manifeście Lipcowym", Jastrzębiu i tym, co się tam działo do stanu wojennego opowiada Tadeusz Jedynak (Fundacja Instytut Kultury Popularnej, Poznań 2021, ISBN 978-83-960454-4-7).

Najczęstsze pytania

Kiedy i gdzie urodził się Tadeusz Jedynak?
Urodził się 16 kwietnia 1949 roku w Niesadnej.
Jaką rolę pełnił w ruchu Solidarność?
Był wiceprzewodniczącym Międzyzakładowego Komitetu Strajkowego i jednym z liderów śląskiej "Solidarności"; po 1981 działał w podziemiu i kierował regionem śląsko-dąbrowskim.
Czy pełnił funkcję posła?
Tak. Był posłem na Sejm I i II kadencji — z listy NSZZ "Solidarność" i z listy Unii Pracy.
Jakie odznaczenia otrzymał?
Otrzymał Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski (1988), Krzyż Komandorski OOP (2006) oraz Krzyż Wolności i Solidarności (2015).

Źródło: Wikipedia (CC BY-SA)

Materiały na portalu są opracowywane przy wsparciu AI.

Renata Urbańska

Nazywam się Renata Urbańska i w redakcji slaskiezpomyslem.com.pl prowadzę dział Informator. Opisuję instytucje i punkty usługowe w Katowicach — od urzędów po placówki zdrowia i szkoły.

Czytaj również